DİLATASYON DERZİ NEDİR?
Betonarmenin yapıyı tek bir parça olarak inşa edilmeyi sağlaması çeşitli bakımlardan yararlıdır. Ancak yapının boyutları büyüyünce, bağlantılara etkiyen olaylar önem kazanınca, hesaplarda genellikle göz önüne alınmayan ikinci derecedeki gerilmeler tehlike yaratacak değerlere çıkabilir. Zorunlu durumlarda rötre, sıcaklık değişmesi, temelde farklı oturmalar gibi etkenleri e hesaba katarak boyutlandırma yapılabilir. Daha iyisi ve çok uygulananı bu etkileri karşılamak yerine onların küçük kalmasını, ortaya çıkmamasını sağlayacak tedbirleri almak, yapının taşıyıcı sistemini buna göre düzenlemektir. Bu da yapıyı derzlerle parçalara ayırmak, uygun yerlerde sürekliliği, bağlantıyı kesmekle önemli ölçüde gerçekleşebilir.
Yapının çeşitli bölümlerinin birbirinden bağımsız hareket etmesine imkan veren bu kesimlere genellikle hareket derzi yada ayırma derzi adları verilir. Bunun yanında derzlerin yapılmalarını gerektiren nedenlere göre adlandırıldıkları da görülmektedir. Fakat derz düzenlenince, önemlisi hangisi olursa olsun, çeşitli görevleri yapabileceğinden genel anlamdaki adıyla anılması daha uygun olur.

Çeşitli derzler nedenleriyle birlikte aşağıdaki gibi sıralanabilir:
(a) Genleşme Derzleri (Dilatasyon derzleri) : Betonarme yapıda rötre, sünme, sıcaklık değişmesi, yüzünden meydana gelen boy değişiklikleri etkisini azaltmak için plandaki boyutlarını sınırlı tutmak amacıyla yapı genleşme derzleriyle bloklara ayrılır. Bu derzlerle yangınlarda meydana gelen büyük sıcaklık etkisiyle yapıların fazla zarar görmesi de önlenmiş olur.
(b) Oturma Derzleri : Temel zemini özelliklerinin veya yapı yüklerinin bütün alanda düzgün olmayışı yüzünden meydana gelecek farklı oturmaların ve dönmelerin yapıya zarar vermesini önlemek için yapılan derzlerdir. Çeşitli özellikteki zeminler üzerine inşa edilen yapı bölümleri veya yan yana gelmiş, farklı karakterde, çeşitli biçimde yüklü yapı bölümleri oturma derzleriyle birbirinden ayrılır.
(c) Konstrüktif Derzler : Statik hareketli yükler ve dinamik kuvvetlerden meydana gelecek deformasyonların engellenmesini önlemek, titreşimlerin bölgesel kalmasını sağlamak amacıyla yapılan derzlerdir.
(d) Deprem Derzleri : Yapıya deprem etkisiyle kendi içinde az zararlı titreşim yapabilecek bölümlere ayıran derzlerdir.

Birde bunlar dışında kalan iş derzleri vardır. Çeşitli nedenlerle beton sürekli olarak dökülmeyince ara verildiğinde ortaya çıkan bu derzler geçici olup, betonun ek yerlerini meydana getirirler ve burada sözü edilen hareket derzlerinden ayrı olarak incelenmektedir.

PROFİL SEÇİMİNDE NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?
Dilatasyon derzlerine  doğru  çözümler uygulanmadığında çok önemli sorunlara  ve maliyetlere neden olabilmektedir. Profil seçiminde aşağıdaki soruların cevaplandırılması  çözümü kolaylaştıracaktır.

  • Dilatasyon boşluğu ne kadardır?
  • Kaplama altı veya kaplama üstü profil seçeneklerinden hangisini kullanılacaktır?
  • Zeminde kullanılacak kaplamaların türü ve yüksekliği, izolasyon ihtiyacı var mıdır?
  • Duvar tavanda kaplama cinsleri nelerdir?
  • Zeminde ağır yük geçişi var mıdır? ( forklift, traspalet,kamyon,otomobil)
  • Sismik çözüm isteyen dilatasyon derzi var mıdır?
   
İndirmek için tıklayınız
Ömerli Mah. Hakkı İleri Cad. Gülce Sok. No:76 Hadımköy - Arnavutköy / İstanbul - Pixel Creative